Leanne Abela Grech

Notifiki

Kemm inħossuna b’saħħitna? Malta fost l-aqwa

Malta tinsab fis-sitt post minn fost il-pajjiżi kollha tal-Unjoni Ewropea li jikklassifikaw saħħithom fi stat tajjeb ħafna jew tajjeb.

Dan irriżulta minn statistika tal-Eurostat hekk kif kienu total ta’ ħamsa u sebgħin fil-mija tal-popolazzjoni li kklassifikaw saħħithom tajba jew tajba ħafna.

Fl-ewwel post ġiet ikklassifikata l-Irlanda bi tlieta u tmenin fil-mija tal-popolazzjoni jirrispondu li saħħithom hija tajba jew tajba ħafna. Isegwuha hemm Ċipru u l-Italja li fihom kienu tmienja u sebgħin fil-mija u seba’ u sebgħin fil-mija, rispettivament li qalu li għandhom stat ta’ saħħa tajjeb.

Fil-qiegħ tal-klassifika, insibu lill-Portugal, il-Latvia u l-Litwanja, b’erbgħa u erbgħin fil-mija biss tal-popolazzjoni jirreġistraw saħħa tajba jew tajba ħafna.

L-istatistika wriet li fil-pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea, sebgħa minn kull għaxar persuni li għandhom l-età ta’ sittax-il sena jew aktar jikklassifikaw saħħithom tajba jew tajba ħafna. Dan filwaqt li kienu inqas minn wieħed minn kull għaxra li wieġbu li saħħithom hija ħażina jew ħażin ħafna.

Intant, interessanti kif l-istatistika uriet ukoll li kienu aktar l-irġiel milli nisa li kkunsidrawhom f’saħħa tajba.

Filfatt kienu tnejn u sebgħin fil-mija tal-irġiel li kkunsidraw saħħa tajba jew tajba ħafna, ħamsa fil-mija aktar min-nisa.

L-akbar differenza bejn is-sessi ġiet irreġistrata minn persuni li għandhom ħamsa u sittin jew aktar, b’differenza ta’ sitta fil-mija.

L-isport huwa parti mit-terapija għall-awtiżmu

Ix-xahar ta’ April huwa sinonimu mal-għarfien dwar l-awtiżmu u ONE news iltaqa’ ma’ Carmen Abela, omm Laura li ta’ sena u tliet xhur saritilha dijanossi tal-awtiżmu.

Carmen qaltilna li kienet problema f’saqajn iċ-ċkejkna Laura li waslet biex ġew determinati problemi oħra fosthom problema fil-komunikazzjoni mit-tifla. Dan kien l-ewwel sinjal tal-awtiżmu.

“It-tifla wara li ġiet diagonsed bl-awtiżmu ovvjament l-ewwel ma kienet l-importanti hija t-terapija biex hi timpruvja, minn hemm sibtilha l-isports adattat għaliha u daħħaltha mal-ispecial olympics, u hija atleta tal-ispecial olympics, tiġri, ġifieri agħmel l-atlethics”

Minkejja l-kundizzjoni tal-awtiżmu, Laura li llum għandha disa’ snin, tkompli bl-attivitajiet soċjali tagħha, tant li tmur t għall-sessjonijiet tad-drama kif ukoll tipprattika passatemp ieħor favurit tagħha, l-imudellar.

L-isport kien ukoll strumentali fit-terapija għal Laura li llum hija atleta tal-ispecial olympics. Carmen qaltilna li ta’ sitt snin, Laura ħadet sehem għall-ewwel darba fl-atletika, u li kisbet żewġ midalji; waħda tal-bronż f’tellieqa tal-ħamsin metru u oħra tal-fidda fil-ħamsa u għoxrin metru.

Carmen, li tagħmel parti mill-Autism Parents Assosciation u li tilqa’ fi ħdana sitt mitt membru, taħdem viċin il-fondazzjoni Marigold biex ikompli jiżdied l-għarfien dwar il-kundizzjoni.

“Bħalissa huwa x-xahar tal-awtiżmu, allura qed inqajmu ħafna awareness. Infatti kellna l-light it up blue wkoll. Nagħmlu ħafna awareness, mhux April biss, imma s-sena kollha biex inqajmu l-awareness fuq l-awtiżmu”

Hija sostniet l-importanza ta’ aktar għarfien dwar l-awtiżmu, kif ukoll qasmet magħna episodju li kellha meta Laura tatha tantrum.

“Jien inkun naf għalfejn qed tagħmel hekk imma sfortunatament in-nies  jibdew jaħsbu li mhux qed nagħtu kashom, inkomplu nparlaw u li nħalluhom jagħmlu li jridu u ġieli kelli episodji li jew żammewha minn idha biex iqajmuha mill-art jew isiktu lili biex neduka lit-tifla. In-nies ma jkunux jafu għalxiex”

Carmen temmet b’appell biex ma niġġudikawx lill-ġenituri, għaliex huma jkunu jafu kif għandhom jaġixxu kif ukoll jedukaw lill-uliedhom li jinsabu fuq l-ispettru tal-awtiżmu.

L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta jinawgura disa’ rotot ġodda

L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta ikompli b’rabtiet sodi ma’ pajjiżi Ewropej u anke lil hinn biex b’hekk isaħħaħ is-settur tal-avjazzjoni f’Pajjiżna. F’din l-ewwel ġimgħa ta’ April biss, l-ajruport, laqa’ l-ewwel titjiriet ta’ Ryanair minn disa’ destinazzjonijiet ġodda, b’erbgħa minn dawn id-destinazzjonijiet imorru fl-erbgħa ajruporti f’żewġ pajjiżi l-aktar popolari fost il-Maltin. Intant, Ryanair se jkun qed jintroduċi ukoll rotta diretta għall-Maastricht fl-Olanda.

Il-Maltin se jkollhom opportunitajiet b’titjiriet diretti lejn destinazzjonijiet popolari b’mod speċjali fix-xhur tas-sajf. Din tinkludi Thessaloniki fil-Greċja u Cork fl-Irlanda. Għal dawk li jfittxu destinazzjonijiet li joffru avventura, se jkunu jistgħu jivjaġġaw ukoll minn Malta għal Oslo, in-Norveġja kif ukoll il-Jordan.

Dawn id-disa’ rotot se jibdew joperaw bejn April u Ottubru darbtejn fil-ġimgħa, filwaqt li titjijra lejn in-Norveġja se tibda tkun kull nhar ta’ Erbgħa waqt il-perjodu tas-sajf.

Il-linja tal-ajru Ryanair mhix l-unika linja li se tespandi l-operat tagħha f’Malta. Nhar il-Ħadd li għadda l-linja tal-ajru WizzAir, varat ir-rotta lejn l-Ungerija, filwaqt li tliet rotot addizzjonali mill-kumpaniji Volotea u Qatar Airways huma skedati li jiġu varati fit-tieni ġimgħa ta’ Ġunju.

L-iskeda tat-titjiriet robusti li qed joffri l-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta hija mistennija li tkun strumentali, biex għal din is-sena, l-ajruport Malti jikseb l-għanijiet tiegħu dwar l-ammont ta’ passiġġieri li jgħaddu mill-ajruport.

Jiġi ffirmat ftehim kollettiv bejn l-AWAS u l-GWU

Dalgħodu ġie ffirmat it-tieni ftehim kollettiv bejn l-Aġenzija għall-Ħarsien tal-Persuni li qed ifittxu Ażil (AWAS) u l-General Workers Union. Dan il-ftehim kollettiv mhux biss se jtejjeb il-kundizzjonijiet tal-pagi u l-mod li bihom il-ħaddiema javvanzaw fl-iskali, imma jinkludi fih miżuri li jattira wkoll impjegati ġodda f’dan is-settur.

Aqra aktar

FILMAT: Imfakkar Jum il-Ħelsien

Illum pajjiżna qed ifakkar l-erbgħin anniversarju minn meta is-suldati Ingliżi ħallew artna biex Malta saret tal-Maltin. Kien il-Prim Ministru ta’ dak iż-żmien, il-Perit Duminku Mintoff, li wassal għall-ftehim storiku biex Malta ma tibqax bażi militari Ingliża.

Il-maltemp ma kienx qata’ l-qlub tal-ġemgħa numeruża ta’ nies li kienet nġabret biex jaraw il-bandiera Ingliża titniżżel u flokha titla’ dik Maltija.Aqra aktar

Il-Gvern bi pjan ta’ tliet snin dwar it-teknoloġija

F’konferenza dwar is-servizzi diġitali governattivi, is-Segretarju Permanenti Ewlieni Mario Cutajar qal li s-servizz pubbliku qed jiżen l-użu tal-Intelliġenza Artificjali.

“Se nkunu qed nippreparaw għall-AI, għal famuża artificial intelligence biex dak li llum il-bniedem jagħmel aħjar, naslu f’punt fejn anke l-magni jibdew jagħmlu ċerti affarijiet li huma aħjar”

Il-potenzjal tal-intelliġenza artifiċjali huwa kbir, anke f’pajjiż bħall Malta fejn tiddependi fuq ir-riżors uman. Qal li is-Servizz Pubbliku jrid jibda jobsor l-effetti tal-Intelliġenza Artifiċjali u kif se japplika dawn l-avvanzi.

Matul il-konferenza huwa tkellem ukoll dwar il-proġett converge li huwa l-ikbar investiment fit-teknoloġija li qatt sar fis-Servizz Pubbliku b’investiment ta’ 40 miljun ewro li jmiss għaxar ministeri u tletin proġett li jvarjaw minn eservice applications sa oħrajn indirizzati mill-gvern lejn il-gvern; lejn in-negozju u lejn iċ-ċittadin.

Huwa ħabbar ukoll li f’nofs is-sena s-Servizz Pubbliku se jniedi pjan ta’ tliet snin li se jelenka dak li hemm bżonn isir għall-ġejjieni fil-qasam tat-teknoloġija.

 

Se nidħol għall-Presidenza b’moħħ miftuħ – George Vella

Sitt ijiem qabel jingħata l-ġurament tal-ħatra bħala l-għaxar Kap ta’ Stat Malti mill-1974 ‘il hawn, il-Presdient Nominat George Vella sostna ma’ ONE NEWS li se jagħmel ħiltu kollha biex bil-mandat li se jingħatalu l-Ħamis li ġej ikompli jżid fuq it-tajjeb li sar mill-predeċessuri tiegħu.

“Wieħed jipprova jidħol fiż-żraben ta’ dawk li kienu qablek, tipprova tara l-aħjar tagħhom u tipprova kemm jista’ jkun tuzah u żżid fuqu”

It-Tabib Vella qal li l-ġejjieni diffiċli tbassru, iżda qal li jinsab lest biex jaqdi l-obbligi u r-responabilitajiet li ġġib magħha l-Presidenza b’moħħ miftuħ. Madankollu qal li wieħed irid iħejji lilu nnifsu għal dak li jista’ jsib ma’ wiċċu mingħajr ma jkun qed jistennih.

“Però mbgħad ovvjament wieħed irid ikun ippreparat ukoll għall-imprevist, għax ma tistax tgħid, anke ħafna preċedessuri sabu ma’ wiċċhom problemi li kellhom isolvuhom, problemi politiċi, problemi anki kostituzzjonali biex ngħid hekk. Ġifieri wieħed irid jidħol with an open mind u jipprova illi jagħmel l-aħjar tiegħu”

Dr Vella qal dan fi tmiem laqgħa li kellu mal-President Marie Louise Coleiro Preca li matulha kompla jingħata rendikont tal-ħidma li jwettaq l-Uffiċċju tal-President ta’ Malta, u l-entitajiet li jaqgħu taħtu fosthom il-Malta Community Chest Fund.

Intant għall-ewwel darba fl-istorja, il-President għaddiet inventarji li kkumpliat l-aġenzija Heritage Malta tal-wirt storiku u kulturali fil-Palazzi Presidenzjali.

“Komplejna nagħtu handover anke ta’ inventarju, perezempju tal-kotba li llum għandna f’din il-militenzja fil-librerija ta’ San Anton, hija xi ħaġa ġdida wkoll, hija inizjattiva li ħadna matul il-Presidenza. Imma wkoll għaddejna inventarji u rapporti ta’ kwalunkwe xi ħaġa li konna qed naħdmu dwarha biex naturalment Dr. Vella jkun jista’ jidħol u jkun jista’ ikompli bix-xogħol tiegħu mingħajr diffikultà”

Il-President nominat se jingħata l-ġurament tal-ħatra l-Ħamis 4 ta’ Arpril bl-istazzjon ONE se jkun qed ixandar programm speċjali b’għadd ta’ intervisti esklussivi ma’ nies li ħadmu mill-qrib mat-Tabib Vella.

Djalogu konsultattiv dwar l-użu tat-teknoloġija fis-settur pubbliku

Illum sar it-tieni djalogu konsultattiv dwar is-servizzi diġitali fis-servizz pubbliku, liema huwa meqjus l-akbar investiment diġitali, b’fond ta’ €40 miljun li parzjalment huma minn fondi Ewropej.

Is-Segretarju Permanenti tal-Gvern, Mario Cutajar, qal li t-teknoloġija saret parti integrali fis-servizz, fil-ħajja ta’ kuljum u hija qafas li fuqu jrid jiffoka s-servizz kollu.

Aqra aktar

Tranżizzjoni ta’ dokumenti bejn il-President ta’ Malta u s-suċċessur tagħha

Tul dawn il-ġimgħat, il-President ta’ Malta Marie-Louise Coleiro Preca sejħet diversi laqgħat mal-President Nominat, Dr George Vella biex tagħtih hand-over tax-xogħol li jsir fi ħdan l-Uffiċċju tal-President, hand-over tal-Malta Community Chest Fund Foundation, u hand-over ta’ inventarji.

Apparti dawn il-laqgħat, saru wkoll diversi laqgħat bejn l-uffiċċjali tas-Segretarjat tal-President Coleiro Preca, u s-Segretarjat tal-President Nominat, Dr George Vella, fejn tlaqqgħu man-nies u ġew diskussi d-diversi proċeduri tal-ħidma tal-Uffiċċju tal-President.

Illum, fil-Palazz ta’ San Anton, il-President Coleiro Preca għaddiet l-inventarji kkumpilati minn Heritage Malta tal-wirt storiku u kulturali li jinsabu fil-Palazzi Presidenzjali, fosthom anke inventarju tar-rigali tal-istat li l-President Coleiro Preca rċeviet tul dawn il-ħames snin, u li jinsabu għall-wiri b’mod permanenti fil-Palazz, il-Belt Valletta

Ġie mgħoddi wkoll katalgu tal-kotba, li jinsabu fil-Librerija Anton Buttigieg li tinsab fil-Palazz ta’ San Anton, u li twaqqfet bl-inizjattiva tal-President Coleiro Preca bħala mill-proġett ta’ restawr estensiv li sar fl-istess palazz. Dan kien mgħoddi mir-rappreżentanti tal-Malta Libraries u tal-Akkademja tal-Malti, li kienu ġew appuntati mill-President Coleiro Preca bħala l-kustodji ta’ din il-Librerija.

Intant, l-istazzjon ONE se jkun qed ixandar programm speċjali nhar il-Ħamis li ġej fit-8:15 ta’ filgħodu.

Send this to a friend