Kultura | One News - Part 6

Notifiki

Żewġ poeżiji Maltin se jinbidlu f’films għall-Festival tal-Letteratura ta’ din is-sena

Żewġ poeżiji Maltin, ‘Kafè’ ta’ Achille Mizzi, u ‘Il-Lejl f’Dan l-Istazzjon’ ta’ Oliver Friggieri, se jkunu maħduma f’films għall-Festival Mediterranju tal-Letteratura ta’ Malta 2018. Dawn se jintwerew matul l-edizzjoni ta’ din is-sena tal-Festival Mediterranju tal-Letteratura ta’ Malta, li se jsir bejn it-23 u l-25 ta’ Awwissu fil-Forti Manoel, Il-Gżira Manoel.Aqra aktar

Il-bibien tat-Teatru Manoel jinfetħu għall-anzjani li jgħixu fid-djar tal-gvern jew li jattendu ‘day centres’

Kienet ħarġa mhux tas-soltu għal anzjani li jgħixu f’San Vincenz de Paule jew li jattendu day centres jew istituzzjonijiet oħrajn li wieġbu għal stedina li saritilhom biex jattendu t-Teatru Manoel.

Għal ħafna minnhom din kienet l-ewwel darba li attendew it-Teatru Manoel fejn kellhom l-opportunità jaraw, bla ħlas, performance mill-iktar sabiħa dwar id-diski tal-mibki Gaetano Kanta.

 Aqra aktar

40 artist minn 18-il pajjiż b’wirja rikka ispirata minn Picasso fi Spazju Kreattiv

“Dan huwa s-sabiħ tal-kultura u l-arti, it-twaħħid tal-espressjoni artistika internazzjonali f’binja minsuġa bejn it-tradizzjoni u l-modern. Huma okkażjonijiet bħal dawn li jkomplu jgħollu ’l fuq il-kwalità tal-kultura, billi nkomplu nressqu l-arti internazzjonali lejn il-poplu Malti, filwaqt li nkomplu noħolqu aktar opportunitajiet ta’ skambju artistiku għall-artisti Maltin,” qal il-Ministru għall-Ġustizzzja, Kultura u Gvern Lokali Owen Bonnici.

Aqra aktar

Lejn politika kulturali nazzjonali

F’April li għadda l-Ministeru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali nieda proċess konsultattiv mal-pubbliku biex titfassal Politika Kulturali Nazzjonali 2020-2025. Din se tkun it-tieni darba li l-pajjiż qed joħloq politika nazzjonali kulturali. L-ewwel waħda tnediet fl-2011. Minn dakinhar, żviluppi globali u lokali biddlu għal kollox ix-xenarju kulturali u twieldu wkoll sfidi ġodda.

Aqra aktar

Iċ-ċisterni tal-Belt Valletta rikonoxxuti mad-dinja

“Who by Fire”, l-installazzjoni akustika li għamlet parti mill-programm ta’ wirjiet kulturali fil-Valletta elfejn u tmintax ġien innominata għall-premju prestiġġjuż magħruf bħala Leading Culture Destinations Award.

Kull sena dan il-premju jitfa’ dawl fuq l-aqwa destinazzjonijiet kulturali stabbiliti mad-dinja kollha u jagħti ħarsa lejn l-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonijiet li għandhom l-iktar proġetti li jħallu impatt.

Id-direttur tal-Valletta 2018 Catherine Tabone f’kumment ma’ One News tkellmet dwar din il-wirja viżiva mill-artista Skoċċiża Susan Philipsz li dan l-aħħar rebħet ukoll il-Premju Turner.

“Who by Fire” tittratta l-ħoss ta’ qanpiena navali u li permezz tagħha viżitaturi jistgħu jiskopru l-Belt Valletta minn taħt l-art.

Il-fondazzjoni Valletta 18 fetħet dawn iċ-ċisterni, irranġathom b’mod li jkunu aċċessibbli għall-pubbliku u inkludiet fihom installazzjoni li llum il-ġurnata ġiet nnominata għal dan il-premju prestiġġjuż.

Madankollu dan ma kienx proġett faċli hekk kif iċ-ċisterni kienu jinvolvu ħafna xogħol sabiex ikunu addatti għal ħafna żjajjar mill-pubbliku.         

Ix-xogħol kien kbir għaliex ovjament kellu joħroġ il-ħama u l-ħmieġ kollu li kien inġabar hemmhekk tul diversi snin u ma kienx ammont ta’ snin żgħir.

Is-Sinjura Tabone esprimiet il-ferħ tagħha għal din in-nomina tant prestiġjuża filwaqt li tkellmet dwar premju ieħor li l-fondazzjoni kisbet riċentament.             

Il-kwalitá tal-programm kulturali tagħna ġiet mgħotija il-premju ta’ Melina Mercouri ta’ miljun u nofs ewro għall-kwalitá tal-avvenimenti u l-inizjattivi kulturali li fih.

Iċ-ċerimonja se tittella’ f’Londra, f’Settembru li ġej.

 

Lejn Politika Kulturali Nazzjonali

F’dawn l-aħħar ġimgħat, id-Direttorat tal-Kultura beda proċess interessanti li għandu jwassalna biex ikollna Politika Kulturali Nazzjonali għas-snin 2020–2025.  Mhux l-ewwel darba li pajjiżna ħass il-ħtieġa li jaddotta din it-tip ta’ politika, fl-2011 kellna l-ewwel waħda.  F’seba’ snin ix-xena kulturali f’Malta u Għawdex inbidlet għal kollox.

Fl-2011, il-Gvern kien jinvesti mas-€26 miljun fis-sena f’dan is-settur.  Din is-sena, il-Gvern qed jinvesti €70 miljun. Il-programm elettotrali tal-Gvern jimpenjah li jinvesti aktar.

Qegħdin fis-sena li niċċelebraw il-Kapitali Ewropea tal-Kultura.  Rajna diversi attivitajiet kulturali kbar u għad baqa’ iktar x’naraw. Għandna Kunsill Malti għall-Arti dinamiku, li  jiftaħ opportunitajiet kbar għall-artisti Maltin.  Twaqqfet Festivals Malta li kompliet tgħolli l-livell tal-festivals.  Għandna Pjazza Teatru Rjal li ta l-ħajja lit-teatru miftuħ.  L-Orkestra Filarmonika ta’ Malta laħqet livelli bla preċedent, u saret tpaxxi lin-nies fl-aqwa swali Ewropej.  Ingħata bidu għal Żfin Malta u Teatru Malta.  Il-kullana ta’ suċċessi ma tispiċċa qatt.  Mhux qed ngħodd il-biżibilju ta’ attivitajiet kulturali li organizzati fil-komnunitajiet, ħafna drabi anke bis-sehem tal-Kunsilli Lokali.

Meta wieħed jara dan kollu, bilfors irridu nħarsu lejn politika kulturali ġdida.  Mhux aħna biss qed naraw dan ir-rinaxximent ġdid.  L-Ewropa kollha trid tpoġġi l-kultura fuq nett tal-aġenda politika.  Wara kollox, l-2018 hi s-sena tal-Wirt Kulturali Ewropew.  Sebgħa minn kull għaxar ċittadini Ewropej iħossuhom kburin bil-wirt kulturali.  L-Ewropa għandha ‘trade surplus’ ta’ €8.7 biljun f’prodotti kulturali. Fl-Unjoni Ewropea għandha 8.7 miljun persuna li jaħdmu fil-qasam kreattiv.

Kollox ward u zahar?  L-għaxar diskussjonijiet pubbliċi li kellna f’Mejju u Ġunju messu ħafna temi li jistgħu joffrulna sfidi nteressanti u opportunitajiet ġodda.

Ittrattajna diversi temi, fosthom il-wirt kulturali, l-innovazzjoni kulturali li tressaqna lejn ekonomija kreattiva, l-effett tal-globlizzazzjoni, id-diversità kulturali, l-istat professjonali tal-ħaddiema f’dan is-settur, il-kapital kulturali u l-edukazzjoni, kif ukoll il-prattika artistika miż-żgħażagħ li twassal għall-ċittadinanza attiva, ħsieb kritiku u empowerment.

Affaxxinajt ruħi bis-sehem attiv tal-attendenzi numerużi.  Ftit ferm kienu d-diżappunti li ħassejt minn dawn il-laqgħat.

 

Xtaqt nara aktar parteċipazzjoni mill-industrija privata, li naraha għadha mhux parteċipi biżżejjed, ħlief il-kumpaniji kbar li jħossu din ir-responsabilità soċjali.  Ikkonfermajt kemm minn xi daqqiet għandna frammentazzjoni fost l-għaqdiet volontarji.

 

Ftit ferm kienu l-affarijiet li dejquni ħdejn il-posittività enormi li kienu karatteriżżata il-laqgħat kollha.

 

Se tkun tista’ żżur it-Tempju ta’ Borġ in-Nadur għal €3 biss!

 

It-Tempju ta’ Borġ in-Nadur f’Birżebbuġa se jibda’ jkun miftuħ għall-pubbliku kuljum, bil-biljetti jiswew €3 biss għall-adulti, €2.50 għall-anzjani u studenti, u €2 għat-tfal.

Dan se jkun l-24 sit ta’ Heritage Malta li se jkun aċċessibbli għal kull min jixtri l-multisite pass u għall-membri ta’ Heritage Malta. Se jkun hemm ukoll open day fis-siti ta’ Għar Dalam u t-Tempju ta’ Borġ in-Nadur fit-22 ta’ Lulju, fejn il-pubbliku jista’ jidħol bla ħlas.

It-Tempju ta’ Borġ in-Nadur kien jintuża kemm fi żmien it-tempji kif ukoll fi żmien il-bronż, u jinsab f’post uniku bejn żewġ widien u faċċata tal-baħar. Is-sit kien skavat f’madwar l-1920 mill-arkeologa Margaret Murray, u l-fdalijiet u l-oġġetti li nstabu waqt l-iskavar għadhom qed ikunu analizzati sal-lum minn riċerkaturi li qed jużaw teknoloġiji li ma kinux disponibbli għall-arkeologi fil-passat.

Issa, dan is-sit se jkun miftuħ għall-pubbliku mit-Tnejn sal-Ħadd matul is-sena kollha, ħlief fil-Ġimgħa l-Kbira, lejliet il-Milied, jum il-Milied, lejliet l-Ewwel tas-Sena, u jum l-Ewwel tas-Sena.

Il-biljetti jistgħu jinxtraw mis-siti u mużewijiet kollha ta’ Heritage Malta, bl-eqreb wieħed ikun Għar Dalam. Il-biljetti għal Borġ in-Nadur

Il-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura, u Gvern Lokali Owen Bonnici qal li l-Gvern huwa mpenjat li jippreserva u jieħu ħsieb postijiet storiċi bħal Borġ in-Nadur,  “minħabba li dan huwa l-bażi soda li fuqu jserrħu l-preżent u l-futur. Is-siti ta’ Heritage Malta huma xhieda tal-importanza li għandha l-istorja tagħna u l-ħidma tagħna hija li nassiguraw li dawn is-siti jkunu aċċessibbli u disponibbli għall-komunità”.

Wieħed jista’ wkoll iżur is-sit uffiċjali ta’ Heritage Malta għal iktar informazzjoni.

 

 

Il-Festa tal-Imnarja fil-Buskett

Ġimgħa ‘l bogħod mill-Festa tal-Imnarja,  fil-Buskett għaddejjin fl-aqwa tagħhom il-preparamenti għal din il-festa tradizzjonali.

Il-Fest tal-Imnarja se tiġi iċċelebrata bejn l-Ħamis u l-Ġimgħa tal-ġimgħa d-dieħla. Il-Buskett jinbidel f’villaġġ agrikolu fejn l-bdiewa u r-raħħala jingħataw l-opportunità li jesebixu l-frott u l-ħxejjex tagħhom.

Filfatt, Anna Zahra li ilha snin taħdem ir-raba’ spjegat kif l-Imnarja hija festa ta’ ċelebrazzjoni ta’ dak kollu li huwa prodott malti.

Aqra aktar

Send this to a friend