Bloggers | One News - Part 23

Notifiki

The Untouchables

Pawlu Borg Olivier jagħmilha ta’ gatekeeper. Simon Busuttil għaddej minn Strada Rjali l-Belt dritt dritt, kważi jinjora lill-ġurnalisti, l-iktar tal-ONE. Tweġibiet mimlijin arroganza u attitudni skoretta mal-midja. Flashback. Imsomma, qas kelli għalfejn imur xejn lura, għax ma nbiddel xejn. Dawn għadhom bl-istess attitudni li ħadd ma jista għalihom, li ħadd ma jista’ jmisshom, li jgħidu huma vanġelu, u dak li jgħid ħaddieħor mhux tajjeb. Ftakart fil-film The Untouchables ta’ Robert DeNiro, film fejn grupp ta’ irġiel ħasbu li ħadd ma jista’ għalihom, iżda kif jgħid il-Malti, Ħadd wara Ħadd tasal ta’ kulħadd.

Il-problema imma tfeġġ hawnhekk. Għax ta’ Simon Busuttil, Pawlu Borg Olivier u l-klikka ta’ madwaru ġa waslet, waslet tliet snin ilu, iżda agħar minn DeNiro u sħabu, dawn baqgħu l-istess, baqgħu l-istess minkejja dirsa papali. Baqgħu jaħsbu li ħadd ma jista’ għalihom.

Illum Busuttil pretenda li ħadd ma jmur il-Qorti waqt il-Kawża tas-Siġġijiet, hu biss ried ikun hemm. Hu u dawk l-erbgħa ta’ madwaru, fosthom Jason Azzopardi li sa ftit ilu ma riedx jarah b’nemes lil Simon. Mela araw din, Simon jista’ jkun hemm għax qiegħed fil-kawża, għax il-PN qiegħed fil-kawża, iżda Deputati tal-Partit Laburista ma jistgħux, avolja l-Partit Laburista qiegħed fil-kawża. Ir-raġunar tal-Kap tal-Oppożizzjoni huwa propju ta’ tifel żgħir, li ma jkun irid lil ħadd jilgħab miegħu biex igawdi l-ġugarel waħdu. Il-problema għalih, li l-politika mhux xi logħba, iżda hemm in-nies fin-nofs, aktar minn hekk din il-kawża hija dwar ir-rieda tal-poplu fl-aħħar elezzjoni. Mhux se nidħol fil-mertu tal-każ, iżda b’matematika sempliċi, vantaġġ ta’ 36,000 vot bilfors jagħti numru ta’ siġġijiet, minkejja dan Simon Busuttil għandu dritt jagħmel li jrid.

Aqra aktar

Id-dipendenza ma tintemmx bl-indipendenza

Ħerġin minn Settembru meta barra l-ħarifa Mediterranja terġa’ magħna s-sena skolastika, akkademika. Eluf ta’ studenti ta’ kull età jirħewla mill-ġdid għat-tagħlim formali billi jattendu skola jew istituzzjoni: tista’ tgħid li llum iż-żgħar nett jibdew malli jitilqu jimxu biex jitħarrġu f’xi għamla ta’soċjalizazzjoni – ħaga tajba għaliex kważi kollha jinsabu waħedhom id-dar – filwaqt li l-kbar jimlew is-swali tal-lectures f’istitituzzjonijiet li kulma jmur qed dejjem joħolqu spazji akbar.

Hawn ta’ min jirrimarka – tgħodd żgur għall-università – il-maġġoranza tat-tfajliet fuq il-ġuvintur. Ħasra li fil-ħajja pubblika, fil-ħajja tar-responsabbiltà u tat-tmexxija u l-ħajja tan-negozju dan mhu rifless xejn. Saħansitra sal-Parlament dan l-iżbilanċ jibqa’ tiela’. Min jiltaqa’ mal-President ta’ Malta barra pajjiżna probabbli jieħu l-impressjoni li l-ġeneru f’pajjiżna hu mqassam sew iżda jibqa’ b’xiber imnieħer jekk jiċċekkja l-istatistika mill-uffiċċju tal-president ‘l isfel. Ma jfisserx li bqajna jdejna fuq żaqqna f’dan ir-rigward bħala pajjiż iżda żgur għad ma ħloqniex dawk l-inċentivi kollha li l-mara tidħol għal aktar responsabbiltà u tmidd rasha għat-tmexxija tal-pajjiż mal-irġiel f’numri akbar.

Aqra aktar

Il-Moviment Laburista u l-Partit Nazzjonalista

Id-differenza bejn it-tnejn hija ċara daqs il-kristall.

Minn naħa waħda għandna moviment li jimxi maż-żminijiet u jaddotta politika miftuħa għal kulħadd u min-naħa l-oħra għandna Partit Nazzjonalista li baqa’  imwaħħal mal-passat. Partit magħluq fih innifsu u li ftit li xejn jappella għan-nies.

Il-Partit Nazzjonalista żgur iżda li jappella għall-klikka interna. Klikka li twieldet fit-tmeninijiet, fi żmien Fenech Adami u li baqgħet tintiret minn klikka għal klikka.  Għal Partit Nazzjonalista, il-viżjoni ta’ politika onesta mhix importanti. Dak li huwa importanti għalihom huwa li min huwa tal-qalba jibqa’ jiggwadanja sew, kemm meta ikunu fil-Gvern u kemm mill-oppożizzjoni. Partit fallut li keċċa ħafna mil-impjegati ġenwini tieġħu, iżda partit li għandu biżżejjed flus biex jimpjega lit-tifel ta’ Fenech Adami. Partit li għal min mhux ta’ ġewwa, żgur li m’għandux post għalih.

Aqra aktar

Gvern bil-fatti u oppożizzjoni bil-paroli

L-aħbar li ħabbar il-bieraħ Joseph Muscat hija waħda li fost il-ħafna aħbarijiet pożittivi li pajjiżna qed jikseb taħt dan il-Gvern.  Hija aħbar li ser tkompli tiġġenera akatar u aktar xoghol f’pajjiżna u ser tkompli tkabbar l-ekonomija tagħna. Iżda l-ikbar ċertifikat kien li l-investituri sejjħu lil dan il-Gvern bħala tim effiċjenti.  Dan juri biċ-ċar li x-xogħol siewi ta’ dan il-Gvern, l-effiċjenza u d-determinazzjoni twassal biex tinkoragixxi l-barranin jinvestu f’pajjiżna.

Kif spjega tajjeb il-Prim Ministru Jopseh Muscat, biex wieħed jifħem il-kobor ta’ dan l-investiment tal-Crane Currency, il-kumpannija li tistampa l-flus, wieħed jista’ jqabbel dan ma żmien meta giet f’Malta l-SGS.  B’hekk b’dan il-paragun, wieħed jifhem tassew dak li rnexxielu jġib dan il-Gvern għal pajjiżna.

F’dawn it-tlett snin wieħed irid jammetti li pajjiżna nbidel. Ix-xogħol issaħħah u l-investiment barrani qabad ritmu tajjeb ferm.  Pajjiżna qed joħroġ il-potenzjal tiegħu u l-Poplu Malti qed juri t-talenti tiegħu. Potenzjal li kien qed jiġi mfixkel mil-Gvern preċedenti, li ma kienx kapaci jqabbad il-magna biex pajjiżna jirnexxi.

Aqra aktar

Il-kremazzjoni

Ftit tal-jiem ilu l-Gvern ħabbar l-estensjoni taċ-Cimiterju ‘tal-Addolorata’ b’iktar minn 2,500 qabar ġdid. Tajjeb li jkollna fejn nindifnu wara mewtna, iżda ma naħsibx li huwa vijabbli li nibqgħu bis-sistema tradizzjonali ta’ kif nidfnu lill-għeżież tagħna f’dan il-pajjiż. Wisq aktar ma narax għalfejn dan il-ġenn kollu biex uħud jixtru qabar tal-familja! Iżda dik opinjoni tiegħi….forsi għax jien indifferenti, iżda ma narax il-lok li nonfoq il-flus fuq qabar li kull min jidħol fiħ mhu se jgawdi xejn!

Iżda ejja ma niżvijjax. Il-punt tat-tluq kien li ma naqbilx, anzi, ma narax sostenibbli li ċ-ċimiterji f’Malta jibqgħu jikbru. Nemmen li rridu nħarsu bis-serjetà lejn sistemi ulterjuri ta’ difna, speċifikament il-kremazzjon.

Aqra aktar

Il-PN u Busuttil jgħaddu biż-żmien lill-partitarji tagħhom

 

Busuttil ma jafx x’inhi onestà. L-onestà għandha tibda l-ewwel ġewwa darek imbagħad għandhek titkellem dwarha.  Li Busuttil m’huwiex onest mal-partitarji tiegħu stess qedha tweġġa ħafna lil attivisti tal-PN. Qegħdin jindunaw li Busuttil donnu qed jipprova idaħħalhom tama’ ġdida u jurihom li forsi hemm xaqq ta’ dawl li l-PN ikun fil-Gvern, kull meta Busuttil u l-klikka tiegħu jindunaw li l-pożizzjoni tagħhom fil-Partit hija dgħajfa.

Busuttil qal li Settembru huwa x-xahar tal-PN iżda b’dan l-aġir tiegħu stess x-xahar ta’ Settembru ser jibqa’ mfakkar għax-xahar fejn Busuttil u l-Partit tiegħu jgħaddu minn għajn il-labra lil kull attivist tal-PN.

Is-serjeta’ titlob ħafna iktar minn hekk.  Busuttil qed jiġi f’ħalq u f’ilsien il-partitarji tiegħu stess li qegħdin jindunaw li dan m’huwiex kap serju u jittamaw biss li warajh ikun hemm wieħed li forsi jista’ jurihom xaqq ta’ dawl.

Busuttil qieghed jalludi ruħu u joħlom li xahrejn oħra ser tiġi elezzjoni ġenerali. Qiegħed jgħidilhom li sema ħafna għajdut li f’Novembru li ġej ġejja elezzjoni ġenerali.  Jaħasra u povra partitarji li qed imorru fuq il-Fosos tal-Floriana jisimghu l-ħmerijiet u l-imbarazz.  Iżda Novembru jgħamel ħafna sens għal Busuttil.  Hekk kif jasal Novembru u l-partitarji sejrin jindunaw li l-anqas xamma ta’ elezzjoni ma hawn, jidħlu l-festi tal-Milied u għalhekk l-ewwel okkażjoni li jkollu Busuttil mal-partitarji ikunu f’Jannar fejn żgur li l-kantaliena li jaqbad f’Jannar tkun li issa l-elezzjoni tkun wasslet.  Tant kemm m’għandux postu ċert bħala kap li lanqas jissogra li jitkellem mal-partitarji tiegħu dwar avvenimenti aktar minn xahrejn bogħod, għax jibqa li jqabbuh il-barra.  Kif jgħid il-Malti, Busuttil qed jistenna biss li jekk ma johroġx mil-bieb ser joħroġ mit-tieqa. Hija biss kwistjoni ta’ xhur.

Aqra aktar

Kampanja elettorali fi ftit jiem

Skont il-Kap tal-Oppożizzjoni l-elezzjoni ġejja dalwaqt. Saħanistra ddikjara li kien hemm min qallu li ġejja f’Novembru. Dikjarazzjoni li għamilha fuq il-Fosos tal-Floriana u li kieku kellna noqogħdu fuqu allura nifhmu li l-Prim Ministru, Joseph Muscat, se jkun qiegħed ixolji l-Parlament u tinbeda kampanja elettorali fi ftit jiem. Saħansitra, dejjem bir-raġunament tal-Kap tal-Oppożizzjoni, l- Parlament lanqas jerġa’ jiltaqa’. Xejn ma kont sorpriż b’din id-dikjarazzjoni ta’ Simon Busuttil.
Aqra aktar

Bżieżaq ħodor

Kultant trid tarmi l-imbarazz. Mhux imbarazz politiku ta! Minn dak naħseb lanqas Wasteserv sħiħ ma jservi. Kont ilni ngħid żmien li kien jeħtieġli nnaddaf waħda sew il-garaxx. Ma nafx kemm hawn min hu bħali, imma jien wieħed minn dawk li ma narmi xejn.

Il-proverbju Malti li jgħid ‘erfa’ u sorr għal meta tiġi fil-bżonn’, pinġut għalija! Imma ħej, wasalt fl-istat li jekk ma nagħmilx passaġġ għall-karozza, jkolli nraqqadha barra. U ma rridtx. Għalhekk is-Sibt filgħodu ddeċidejt li nagħmel nofs ta’ nhar nilgħab mal-imbarazz. Anki jekk il-ġurnata ta’ qabel domt naqra ma’ dħalt id-dar u qomt qisni għadda trakk minn fuqi! Imma la daħħaltha f’rasi…
Aqra aktar

Il-PN iġiegħel lill-partitarji jistħu li huma Nazzjonalisti

Hija tal-misthija kif l-oppożizzjoni qed iġġib ruħha. Titfa’ l-ġebla u taħbi idejha.  Qiegħda timxi b’mod diviżiv mingħajr ebda viżjoni u saħansittra bla direzzjoni.

Mil-banda l-oħra, il-politika li addotta dan il-Gvern mil-bidu tal-leġiżlatura tiegħu, hija wahda inklussiva, li tgħaqqad u li tħares lejn l-interessi kollha tagħna u ta’ pajjiżna.  Dan hu l-mod kif wieħed għandu jmexxi l-pajjiż.

Il-poplu Malti huwa poplu matur, bilgħaqal u li jaqbeż għal dak kollu li huwa Malti.  Poplu li ma jaħfirha lil ħadd jekk wiehed jipprova ixekkel jew iħammeg l-isem ta’ pajjiżu. Poplu li iwieġeb għal kull minn irid jagħmel ħsara lil pajjizna.

Bħalissa s-sentiment tal-poplu Malti lejn l-oppożizzjoni huwa wieħed ta’ rabja, rabja li hija inevitabbli u naturali li wieħed iħoss jekk vera jkollu l-imħabba għal dak kollu li hu Malti u ghall-istorja ta’ pajjiżna.

Aqra aktar

U iva…issa naraw! Aħna laidback?!

Din frażi li naħseb f’pajjiżna ħadet sura idjomatika. Kważi tesprimi attitudni nazzjonali dwar kif nirreaġixxu meta jkollna nagħmlu xi ħaġa u ma nkunux nafu eżattament x’irridu nagħmlu…jew agħar ma jkollnix aptit inħabblu rasna u mmiddu jdejna minnufih biex neħilsu dak li għandna nagħmlu. Spiss jiġri hekk fejn ma tkunx risponsabbli mija fil-mija mid-deciżjonijiet li trid tieħu għax wara kollox ma jiddependix kollox minnek.

Tagħna u tagħhom

Ma tistax ma tħaresx lura u tiftakar li sa mill-ewwel qawwiet li ħoloq il-kolonjaliżmu – aktarx il-Puniċi minn Kartaġni – min iqabbdek tagħmel xi ħaġa awtomatikament jidħol risponsabbli biex jara li ssir. Fi ħwejġek aktarx tħaffef ftit aktar – bozza maqtugħa d-dar jekk ma tbiddilhiex tibqa’ fid-dlam, ukoll jekk hawn min biex jasal ibiddilha jista’ jieħu ż-żmien f’dar fejn ma jgħix waħdu! L-aħħar esperjenza kolonjali tagħna kienet dik tal-Brittaniċi. Frażi komuni f’dawk is-sekli kienet ‘tħallas il-Kuruna’ jew ‘jaraw huma’. Forsi mill-indipendenza ‘l hawn tgħallimna ftit meta rajna li ‘huma’ m’għadhomx hawn u kull gvern li jmexxi l-pajjiż huwa ‘aħna’. Tgħiduli l-vizzju għadu hemm. Tintebaħ minn kemm m’għandniex sens ta’ kburija u minn kemm rari nuru li ‘hawn issa tagħna’ (ownership). Naqas, imma għadek issib min jiknes quddiem il-bieb u jressaq kollox għal nofs it-triq jew fil-ġemb bla ma jagħti każ li dak il-ġemb hu parti minn pajjiż li jien u int risponsabbli għal kull roqgħa, ukoll fejn mhux propjetà tagħna, ukoll fejn ma jiddependix minna li nnaddfuh. Żgur tibqa’ dejjem responsabbiltà tagħna li ma nħammġuhx!

Poter mill-istorja u “sorry”

L-Amerikani jħobbu l-espressjoni laidback, speċi tħalli kollox għaddej, ma teċċitax ruħek wisq u fejn tista’ ddawwar wiċċek. Imqar jekk tistudja l-puntwalità. Naqset. Sas-snin sittin konna naraw amministrazzjoni mgħobbija bis-suldati u ex-servizzi fejn kulħadd imdorri jiċċaqlaq b’xi suffara jew kmand. Meta kont naħdem it-Times dak iż-żmien kien hemm diversi li kienu jiġu mis-servizzi u anki t-ton tal-vuċi tagħhom fiha nfisha kienet kmand. Qatt innutajtu l-pulizija. Ġuvintur li fil-ħajja kienu jitkellmu normali jieħdu attitudni ġdida wara li fit-toroq jidraw kmandi importanti: imxili, ċaqlaqli, waqqaf, tgħaddix minn hawn. Meta ssib ruħek fi struttura ta’ dixxiplina, tittieħed u tibda ssegwiha. Fejn ma tkunx tintreħa bħalma jidher li qed jiġri llum aktar minn dari.

Sintendi jien ma nippreferix sistema ta’ dominanza minn xi ħadd li l-uniku poter li għandu tagħtulu l-istorja, spiss b’ingann, saħħa żejda jew makkakkerija. Imma mhux l-Ingliżi biss kienu jimxu mal-arloġġ. Malta għandna tradizzjoni qadima – sa mill-medjuevu – ta’ reliġjużi jgħixu fil-kunventi fejn ħajtek regolata minn qanpiena, ħinijiet partikulari u dixxiplina ta’ talb, meditazzjoni u ubbidjenza. Meta tpoġġihom flimkien kellna esperjenza twila ta’ sekli fejn kull min jikkmanda fostna kien jew reliġjuż jew suldat. Titgħallem issegwi u tibża’ li tiżbalja jekk ma tagħmilx li jgħidulek. Ikollok bilfors titgħallem tgħid “sorry” għal kull żball li tagħmel. Tant daħlet ġo rasna din l-imbierka “sorry” sforz il-biżgħa, li llum bi żball kbir spiċċajna ngħidu “sorry” anki flok ‘skużi’. U l-kbira hi li kull min jiġi fostna biex jaħdem jew jitgħallem l-Ingliż qed jitgħallem jgħid “sorry” bi żball ukoll. Biżżejjed tkun fuq tal-linja biex tara l-barranin, bħal ħafna Maltin, jgħidulek “sorry” biex twarrab ħa jinżlu.

Dil-mentalità li toqgħod gallerija u tħalli d-dinja għaddejja narawha kullimkien. Il-kwistjoni tal-irziezet tal-ħut hu każ preċiż. Għaddew is-snin, ir-regoli nkisru u baqgħu jabbużaw għax min kien inkarigat jara x’inhu jsir probabbli stennihom jagħmlu xi ħaġa filwaqt li l-ħatja kienu qed jistennew x’reazzjoni se jagħmlu ta’ fuqhom jekk huma ma jagħmlu xejn! Ma ssibx tarf. Spiss nisimgħu min jgħid: ma kontx naf, fejn tobsor, ħeqq tgħid ġiet hekk…u iva… issa naraw!

Effiċjenza

L-efficjenza trid tkun fik. Teżisti kultura f’ċerti pajjiżi ngħidu aħna bħall-Isvizzera fejn anki t-tfal iwaqqfuk jekk titfa’ karta fl-art. Xi snin ilu kont spiss ngħaddi b’kowċ mill-Italja għall-Isvizzera meta nħallu Chiasso fuq il-fruntiera. Kienu jitilgħu suldati u tad-dwana jfehmu lin-nies li kelli miegħi biex jħarsu l-indafa kullimkien. Kienu jarawna fuq pullman bit-targa ta’ Ruma u allura kienu jaħsbuna (u ma tantx kienu jiżbaljaw) li konna Taljani. Illum nistqarr ma nafx għadhomx isibu tarf l-indafa bl-eluf ta’ emigranti u allura b’kultura oħra li gejjin mil-Lvant u l-Afrika.

U din iġġibni nitkellem fuq l-emigranti. Għal bosta minnhom, imsieken, li f’Malta u Għawdex qed jimxu f’toroq bl-asfalt, fejn aħna organizzati ċivilment, ġa progress kbir u għalhekk jistgħu ma jgħinuniex biex jesiġu livelli aħjar. Dawk li ġejjin mill-Unjoni Ewropea, l-aktar tan-Nord ghax fil-Meditteran borma waħda, ħafna minnhom isibuna nbatu minn apatija u ftit maħmuġin. Ħares lejn bosta postijiet, bankini u termini tal-karozzi tal-linja. Jekk ma jkunx skart, ikun nuqqas ta’ ħasil tal-art. F’pajjiż fejn ma tagħmilx xita, filwaqt li nibżgħu għall-ilma missna naħslu t-toroq kollha ewlenin bl-ilma kuljum. Pariġi nieħu gost nisma’ dak l-ilma ġieri għaddej fil-boulevard u jgelgel lejn ix-xquq miftuħa taħt il-bankina biex jiġbor it-trab u l-weraq fil-ħarifa.

Semmejt l-effiċjenza. Bidla qed isir. Ibda l-ewwel mill-gvern preżenti li għadu għaddej b’ritmu rekord ta’ effiċjenza fejn bosta ħwejjeġ qed isiru, deċiżjonijiet jittieħdu u dati, sa fejn hu possibli jinżammu. Dan ġa pass kbir fuq ċerta apatija li konna naraw fit-tmexxijiet imgħoddija. Sintendi ma tridx tesaġera u tgħaġġel iżżejjed (Mintoff kellu ħabta jagħmilha) għax tispiċċa biex tiddeciedi xi ħaga bla ma tirrifletti biżżejjed fuqha.

Żewġ aħbarijiet pożittivi

U nagħlaq b’żewġ aħbarijiet pożittivi li ħarġu dil-ġimgħa. Waħda li ż-żewġ eks potenzi tad-dinja – l-Istati Uniti u r-Russja – qed jippruvaw jiftehmu fis-Sirja (fl-istil tal-paċi li jafu jżommu gwerriera b’aġendi ambizzjużi). L-oħra li l-Awtorità tal-Ambjent se tappella d-deċiżjoni tat-torri ta’ tas-Sliema. Jalla t-tnejn li huma jaslu jagħtu ġieħ lil-Lvant Nofsani u lilna bħala nazzjon kif ukoll lill-awtoritajiet involuti. Jalla jnaqqsu wkoll l-arroganza (anki jekk min jagħmilha ma jintebaħx li hi arroganza) li għax tiflaħ, tħawwel. Il-progress sabiħ iżda li tgħaddi minn fuq ħaddieħor bla ma tirrispettah – liġi u mhux liġi – hu pjuttost rigress. Tagħna l-Maltin kommunità żgħira, nistgħu naslu niftehmu fuq kollox. Kulma rridu hi ftit umiltà biex naċċettaw li nistgħu niżbaljaw, nistgħu nabbużaw, nifilħu nbiddlu u jmissna nisimgħu lill-oħrajn il-ħin kollu. Is-saħħa finanzjarja, jekk ikollok, faċli turiha; il-qawwa tal-influwenza faċli tħaddimha. Il-qawwa tal-paċi, tal-umiltà u d-dixxiplina (restrain) aktar diffiċli iżda aktar onorevoli. Jekk nkunu lkoll onorevoli mhux biss ir-rappreżentanti tagħna fil-parlament, il-pajjiż jirbaħ.

Ritratt f’ras il-blog: juri bblukkjar ta’ Triq l-Ifran dil-ġimgħa filgħodu. Nibżgħu hafna għall-Belt. Jekk, permess u mhux permess tidħol, issuq u tipparkja b’rispett lejn l-istess belt, lejn ir-residenti u lejn kull min juża t-toroq, ukoll passiġġieri tkun qed tagħmel progress.

Ritratt tal-ġimgħa: nifraħ mal-poplu li s-Sette Giugno sejjer lura f’postu (ma ħambaqtx għalxejn das-seba’ snin!). Jalla ma nsibux min jipparkja quddiemu (anki Hastings ġrat – ara ritratt) u jalla l-misraħ jibda jissejjah Misraħ Malta kif sewwa u xieraq.

screen-shot-2016-09-15-at-07-17-01

Send this to a friend