Bloggers – Page 23 – One News

Notifiki

Halloween f’Malta: hemm bżonn li nwaqqfuh?

 Il-Halloween hija ċelebrazzjoni li qed tidħol fil-kalendarju Malti, b’mod partikolari fost it-tfal. Ċelebrazzjoni li tradizzjonalment m’aħniex imdorrijin biha, pero bil-globalizazzjoni, kummerċ u media iktar aċċessibbli l-popolarita’ ta’ dan l-avveniment qed jikber. Ma tistax twaqqafha. Wara kollox, hemm bżonn li wieħed jipprova jwaqqafha?

Ngħiduha kif inhi, din iċ-ċelebrazzjoni qed tintuża iktar bħala okkażjoni oħra (apparti l-karnival) fejn it-tfal jilbsu kostum u jmorru jħabbtu l-bibien għal-ftit ħelu. B’daqshekk x’fiha ħażin? Diment li dan isir b’metodi diċenti ma hemmx lok għalfejn wieħed jallarma ruħu u jgħaġġibha. Festa oħra kummerċjali bħal bosta oħrajn.

Aqra aktar

Iqumu dubji dwar dak li qal Tonio Fenech

Minn żmien għal żmien qed ikomplu joħorġu iżjed dettalji dwar il-każ tal-Falcon funds, fond li bħala direttur fih hemm l-eks ministru nazzjonalista Tonio Fenech.

Dokumenti ppublikati mill-gazzetta Kullħadd jitfgħu dubji dwar dak li qal Tonio Fenech lill-ġurnalista Żvediża.

Aqra aktar

Bla memorja mhemmx identità, u bla identità mhemmx nazzjon

 Interessanti ferm din il-frażi li tiftaħ l-għajnejn ta’ dawk li jaħsbu li llum ma fadalx żmien biex toqgħod tiftakar fl-imgħoddi, iżżomm il-memorja ħajja tal-passat u tibni identità nazzjonali. Din stqarrha fi ktieb dwar it-tiswir ta’ nazzjon Anthony D. Smith, soċjologu storiku Ingliż li għad kemm miet f’Lulju li għadda.

Hawn min jagħti importanza kbira – kif għandu jkun – lill-ekonomija, kemm fil-finanzi tal-familja, tan-nazzjon u anki in ġenerali tad-dinja. Hawn min ma tantx iħabbel rasu mit-tradizzjonijiet, id-drawwiet, it-tifkiriet li għamluna nazzjon, mill-imgħoddi. Ġrajjet Malta jaraha l-iżjed fir-rebħ storiku ta’ dawk li kienu jikkmandaw f’dal-gżejjer. Hawn min jemmen li mhemmx raġuni għala għandek tistudja l-imgħoddi kif jidher minn dak li nagħmlu llum: kif ngħallmu l-istorja, kif nitkellmu dwarha, kif naħsbuha dwarha u kif nuruha fil-monumenti u fis-simboli li jdawwruna. Hawn min jaħlef bil-fdal barrani biss u lest ikattarhom għax bilkemm ma jitnaffarx jekk tfakkru li l-eroj tagħna anqas nafu sew min huma.

Aqra aktar

“Tkunx drammatika!”

It-tanker tal-gass. Hekk biss tisma’ bħalissa fuq l-aħbarijiet, fit-toroq, għand tal-grocer u s-sabiħa hi li issa kulħadd sar espert, saru inginiera marittimi, professuri tal-kimika, periti u nsomma…kulħadd jgħid tiegħu. Hekk sa nagħmel jien ukoll, naqsam ħsibijieti magħkom.

Noqgħod Birżebbuga u nixtieq li kieku l-bajja ma jkolliex bastimenti kbar tal-merkanżija, jew tal-fuel jew dredgers – nippreferiha kwieta u kalma. Trabbejt f’din il-lokalità u prattikament drajt nara vapuri kbar deħlin fil-port biex iħottu kemm kontejners kif ukoll żjut. Rajt il-bajja tinbidel, sfortunatament għall-agħar. Drajt ukoll l-impjant tal-Enemalta f’nofs ir-residenti, il-bombli tal-gass li kien hemm fil-Qajjenza u anki ċ-ċumnija tal-power station faċċata tiegħi b’xi shaba sewda hierga minnha!

Aqra aktar

L-ebda tarf għall-politika tal-PN

Jagħmel x’jagħmel dan il-Gvern, għall-oppożizzjoni xejn m’hu tajjeb. Oppożizzjoni li lanqas hi stess ma taf x’inhi d-direzzjoni politika li qed tieħu.  Fl-istess grupp issib min jgħid ħaġa u fl-istess ħin min jġhid ohra. Hekk ġara dwar il-privatizazzjoni ta’ l-Air Malta.  Busuttil qal ħaġa u Claudio Grech qal oħra.  Wiehed jgħid mod u sħabu jgħidu mod iehor.  Każ ċar li tal-PN ma jafux x’iridu.

Il-verità hija li dak li wettaq il-Gvern f’dawn l-aħħar tliet snin, l-Oppożizzjoni ma stennietu qatt u qatt.  L-oppożizzjoni ħasbet li dan il-Gvern mhux ser jirnexxi u ħasbet li bl-istess uċuh u bl-istess arroganza, kienet ser terġa’ tkun fil-Gvern mingħajr sforzi ta’ xejn.

Dan kollu iżda malajr sfaxxalhom fix-xejn u f’daqqa waħda pajjiżna sab oppożizzjoni maqbuda bla viżjoni, bla politika li twettaq u bla appoġġ mil-partitarji taġħha stess.  Aktar ma dan il-Gvern beda juri kemm verament kellu pjan għal pajjiżna, aktar bdejna naraw l-oppożizzjoni tiġi darha mal hajt.

Aqra aktar

Aħbarijiet bla sens issa suppost jonqsu

It-twassil tal-aħbarijiet ilu magħna minn qabel ma l-bniedem għaraf jikteb jiġifieri xi 3,000 sena qabel Kristu. Kull min kien jitħarrek minn post għall-ieħor instabu dokumenti li juru li fejn kien jasal kulħadd kien jistaqsih minn fejn ġej, x’ħalla warajh. U jekk ikun se jitlaq l-istess: għidilna x’ikun sar minnek, tina aħbarek. Biż-żmien it-twassil tal-aħbar sar soffistikat aktar saħansitra bl-ewwel ‘ġurnali’ miktuba fuq tabelli tat-tafal jew tal-metall minn żmien ir-Rumani. Dawn bnew toroq pubbliċi apposta minn fejn ġerrej kien iwassal l-aħbar, l-aktar fejn kienet tidħol l-armata, il-gwerer jew il-politka. Ġerrej kien jasal jagħmel xi 33 kilometru kuljum u kien jitħallas b’rata fissa sakemm ma jaqtax nifsu u jibqa’ fuq il-post u l-aħbar ma tasal qatt. Ir-Rumani kienu qieshom bdew l-avviżi tal-gvern miktuba għall-2,500 belt li kellhom imxerrda fl-Imperu fil-Punent, inkluż Malta.

L-ewwel gazzetta Maltija

Il-gazzetta kien il-prezz tal-ewwel ġurnal Venezjan bl-isem Notizie scritte fis-seklu 16 iżda malajr  ħa n-nar u kulħadd beda jferrex kemm jiflaħ aħbarijiet, jew aħjar avviżi, l-aktar fejn kienu jinvolvu n-negozju jew fuq dak li kienu jiddeċiedu l-gvernijiet. Biż-żmien fl-aħbarijiet tal-gazzetti bdew deħlin kurżitajiet, ħwejjeġ li jinteressaw lil ħafna, xi avveniment straordinarju, kif ukoll l-avviżi governattivi. Filwaqt li l-ġurnali bdew ifeġġu f’diversi pajjiżi Ewropej l-aktar li xterrdu bl-armati. Matul il-Gwerer Napoleoniċi kellhom ġurnal militari mimli avviżi għal kull kampanja. Malta l-ewwel gazzetta li qatt dehret kienet fil-fatt Journal de Malte (stampata bit-Taljan u l-Franċiż) li bdiet f’Lulju tal-1798; ħargu xi 10 b’kollox u l-biċċa l-kbira jinsabu l-Biblioteka, il-Belt. Dokument storiku għal pajjiżna għalkemm rari jiġi inkluż fil-wirjiet nazzjonali li jittellgħu għal diversi okkażżjonijiet. Tista’ tgħid minn dan il-ġurnal tnisslet il-Gazzetta tal-Gvern li għadha ħajja sal-lum.

Aqra aktar

Simon Potter and the Ċu Ċu Train

Mela ħmistax ilu jekk tiftakru, kont se nipprova nnaddaf il-garaxx, li jinsab żewġ bibien biss ‘l bogħod mill-bieb ta’ Ċensina, dik li toqgħod faċċatta tiegħi, żewġ bibien ‘l isfel. Imma kelli l-intervent tas-soltu mingħand Ċensina, li wkoll sabitni fuq il-misħut mowbajl! Allura llum wara l-ikel, ipprovajt nerġa nidħol għat-tindifa tal-garaxx. U hemm kont, bil-bieb tal-garaxx magħluq (ħalli niffranka li tarani Ċensina hux!) u ħlift li l-mowbajl ‘qas jekk iċempilli Angelina Jolie, ma kont se nirrispondieh. Insomma, nsomma dik ngħidilha “Hello” ħeqq! Niżżilt miegħi mid-dar żewġ tubi minn dawk li jiċċarġjaw bl-elettriku, billi kont qtajt il-provista meta l-kont kien jiġi esaġerat fi żmien il-pee enne. U nsomma biex ma ntawwalx, bħaz-zija ta’ missieri, li biex tgħidlek li ħadet bajda mgħollija, kienet tibda r-rakkont minn meta t-tiġieġa kienet għadha fellus, Alla jaħfrilha u jagħtiha l-glorja tal-ġenna, bdejt ingerfex fl-imbarazz. Anyway.

U ntlift waħdi fid-dawl tat-tubu, qalb l-imbarazz li rnexxieli nġemma tul is-snin.

“Ma nafx x’il-madoffi erfajtha nagħmel din!”, bdejt ngħid bejni u bejn ruħi, jien u naqla l-affarijiet. Lanqas leħqu għaddew għoxrin minuta. Donni smajt karba ġejja mill-bogħod. Ajma Madonna! Waqaft, kif kont, qisu kif jieqaf kelb b’rasu mġebbda u b’widnejh ippuntati ‘l fuq, meta jisma’ ħoss.

Aqra aktar

The Untouchables

Pawlu Borg Olivier jagħmilha ta’ gatekeeper. Simon Busuttil għaddej minn Strada Rjali l-Belt dritt dritt, kważi jinjora lill-ġurnalisti, l-iktar tal-ONE. Tweġibiet mimlijin arroganza u attitudni skoretta mal-midja. Flashback. Imsomma, qas kelli għalfejn imur xejn lura, għax ma nbiddel xejn. Dawn għadhom bl-istess attitudni li ħadd ma jista għalihom, li ħadd ma jista’ jmisshom, li jgħidu huma vanġelu, u dak li jgħid ħaddieħor mhux tajjeb. Ftakart fil-film The Untouchables ta’ Robert DeNiro, film fejn grupp ta’ irġiel ħasbu li ħadd ma jista’ għalihom, iżda kif jgħid il-Malti, Ħadd wara Ħadd tasal ta’ kulħadd.

Il-problema imma tfeġġ hawnhekk. Għax ta’ Simon Busuttil, Pawlu Borg Olivier u l-klikka ta’ madwaru ġa waslet, waslet tliet snin ilu, iżda agħar minn DeNiro u sħabu, dawn baqgħu l-istess, baqgħu l-istess minkejja dirsa papali. Baqgħu jaħsbu li ħadd ma jista’ għalihom.

Illum Busuttil pretenda li ħadd ma jmur il-Qorti waqt il-Kawża tas-Siġġijiet, hu biss ried ikun hemm. Hu u dawk l-erbgħa ta’ madwaru, fosthom Jason Azzopardi li sa ftit ilu ma riedx jarah b’nemes lil Simon. Mela araw din, Simon jista’ jkun hemm għax qiegħed fil-kawża, għax il-PN qiegħed fil-kawża, iżda Deputati tal-Partit Laburista ma jistgħux, avolja l-Partit Laburista qiegħed fil-kawża. Ir-raġunar tal-Kap tal-Oppożizzjoni huwa propju ta’ tifel żgħir, li ma jkun irid lil ħadd jilgħab miegħu biex igawdi l-ġugarel waħdu. Il-problema għalih, li l-politika mhux xi logħba, iżda hemm in-nies fin-nofs, aktar minn hekk din il-kawża hija dwar ir-rieda tal-poplu fl-aħħar elezzjoni. Mhux se nidħol fil-mertu tal-każ, iżda b’matematika sempliċi, vantaġġ ta’ 36,000 vot bilfors jagħti numru ta’ siġġijiet, minkejja dan Simon Busuttil għandu dritt jagħmel li jrid.

Aqra aktar

Id-dipendenza ma tintemmx bl-indipendenza

Ħerġin minn Settembru meta barra l-ħarifa Mediterranja terġa’ magħna s-sena skolastika, akkademika. Eluf ta’ studenti ta’ kull età jirħewla mill-ġdid għat-tagħlim formali billi jattendu skola jew istituzzjoni: tista’ tgħid li llum iż-żgħar nett jibdew malli jitilqu jimxu biex jitħarrġu f’xi għamla ta’soċjalizazzjoni – ħaga tajba għaliex kważi kollha jinsabu waħedhom id-dar – filwaqt li l-kbar jimlew is-swali tal-lectures f’istitituzzjonijiet li kulma jmur qed dejjem joħolqu spazji akbar.

Hawn ta’ min jirrimarka – tgħodd żgur għall-università – il-maġġoranza tat-tfajliet fuq il-ġuvintur. Ħasra li fil-ħajja pubblika, fil-ħajja tar-responsabbiltà u tat-tmexxija u l-ħajja tan-negozju dan mhu rifless xejn. Saħansitra sal-Parlament dan l-iżbilanċ jibqa’ tiela’. Min jiltaqa’ mal-President ta’ Malta barra pajjiżna probabbli jieħu l-impressjoni li l-ġeneru f’pajjiżna hu mqassam sew iżda jibqa’ b’xiber imnieħer jekk jiċċekkja l-istatistika mill-uffiċċju tal-president ‘l isfel. Ma jfisserx li bqajna jdejna fuq żaqqna f’dan ir-rigward bħala pajjiż iżda żgur għad ma ħloqniex dawk l-inċentivi kollha li l-mara tidħol għal aktar responsabbiltà u tmidd rasha għat-tmexxija tal-pajjiż mal-irġiel f’numri akbar.

Aqra aktar

Send this to a friend