Bloggers | One News

Notifiki

Mill-Ġermanja għal Franza

Ikolli nammetti li m’inhix intiża ħafna fl-isports, wisq inqas fil-futbol, iżda anke jekk ma tkunx, it-Tazza tad-Dinja tiġbed l-interess ta’ kulħadd, f’kull rokna tad-dinja, mill-kbir għaż-żgħir. Lanqas mhi l-intenzjoni tiegħi li nanalizza r-riżultat, iżda ċertament kellna rebħa meritata. Kienet Tazza tad-Dinja li tat sorpriżi, b’riżultat li ftit li xejn kien mistenni –filli l-Ingliżi determinati li Football is coming Home u filli Hugo Lloris qed jgħolli t-tazza għat-tim Franċiż. Iżda jekk tħares lejha minn lenti differenti, faċilment tinnota s-saħħa tad-diplomazija sportiva, liema waħda li jkolli ngħid li għandha l-akbar impatt fuq in-nies.

Nieħdu eżempju, l-Olimpjadi tal-2018 ressqu ‘l quddiem żewġ pajjiżi li ilhom snin għedewwa ta’ xulxin: Il-Korea ta’ Fuq u l-Korea ta’ Isfel. Dan meta t-tim tal-hockey kien ippreżentat minn parteċipanti miż-żewġ naħat. Deċiżjoni politika li waslet biex ftit wara ż-żewġ mexxejja li kienu għedewwa ħadu b’idejn xulxin f’żona li tifridhom.

Fit-Tazza tad-Dinja konna xhieda ta’ diplomazija sportiva li bil-prestazzjoni u riżultati ta’ ċertu pajjiżi bagħtu sinjal ċar lid-dinja u lill-popli tagħhom.

Bla dubju, l-Ingilterra kien wieħed minn dawn il-pajjiżi. Fl-eqqel tat-Tazza tad-Dinja, l-Ingliżi ma kellhomx ġimgħa faċli bil-Prim Ministru Theresa May tħabbat wiċċha ma’ riżenji marbuta mal-mod ta’ kif qed tmexxi n-negozjati Brexit. Irridu ngħdu li wara d-deċiżjoni tal-poplu Ingliżi, l-Ingilterra bdiet taffaċja iżolament fuq pjattaforma internazzjonali li affettwat xi ftit il-vuċi tagħha. Iżda t-Tazza tad-Dinja kienet is-sors li tat lura relevanza li dehret mitlufa. Fi sfond ta’ sitwazzjoni kaotika fil-pajjiż, t-Tazza tad-Dinja tat ċertu struttura u fuq kollox tama ġdida.

L-istess jista’ jingħad għal Franza, għalkemm l-istorja hi ftit differenti. Qed nitkellmu fuq Forza Ewropea li fl-aħħar xhur u snin rajniha titlef il-vuċi tagħha kawża ta’attakk terroristiku wara ieħor. Nazzarda ngħid li kienet qed titlef il-vuċi Ewropea tagħha u dan għax fl-Unjoni Ewropea kien hemm it-tendenza li l-aħħar kelma kienet tal-Kanċillier Ġermaniz Angela Merkel li qed tmexxi pajjiż b’koalizzjoni tpoġġi nċertezza fuq l-istess tmexxija. It-Tazza tad-Dinja ta’ din is-sena, għaddiet mill-Ġermanżi għal għand il-Franċiżi. Simbolu tax-xenarju Ewropew, bil-President Franċiż Emmanuel Macron qed jerġa’ jagħti lura l-vuċi Franċiża fuq pjattaforma internazzjonali . Dik il-vuċi li fl-aħħar snin , minn Sarkozy għal Hollande, ħafna kienu jarawha bħala l-vuċi ta’ xi segretarji ta’ Merkel. Meta Hugo Lloris għolla t-Tazza,  reġa’  radd lura l-glorja lill-art meqjusa bħala Omm il-Libertà, Ekwità u Fraternità.

Ma nistax nħalli barra l-pajjiż li ospita din it-Tazza tad-Dinja, r-Russja. Anke jekk ma rebaħx, xorta serva ta’ opportunità li esebixxa s-saħħa tal-President Russu , Vladimir Putin, anke jekk fadallu l-aħħar ftit snin imexxi l-Kremlin.  Bi ftuħ eċċezzjonali, tneħħi l-parti tal-ġest xejn nobbli tal-kantant Robbie Williams, għal għeluq mill-aqwa. ‘Nilqagħkom f’pajjiż miftuħ u bi ħbiberija’ qal Putin fid-diskors tal-ftuħ, li taqbel jew ma taqbilx mal-politika tiegħu, l-isport jew aħjar il-futbol għaqqad id-dinja f’pajjiż li jmexxi hu.

F’xenarju bħal dan bla ma trid tistaqsi x’se tkun ir-Russja mingħajr Putin fit-tmun jew x’inhi r-Russja mingħajr Putin?

Iżda, nemmen li  r-rebħa Franċiża esebixxiet is-saħħa tal-pajjiż u tal-kontinent Ewropew, li anke jekk qed jaffaċja bosta sfidi, xorta waħda tpoġġi l-Ewropa minn ta’ quddiem nett fuq ix-xenarju politiku nternazzjonali.  Kienet Tazza tad-Dinja simbolika, fejn filwaqt li rebaħ l-establishment ta’ Didier Deschamps, ingħataw lura eroj ġodda u s-supremazija lill-poplu Franċiż.

 

Allez le Blues !

Infrastruttura adekwata u sostenibbli

L-infrastruttura ta’ pajjiż kulħadd imiss magħha, b’mod speċjali dak relatat mal-bini, servizzi u aċċessibilità. Ilkoll nafu li pajjiżna avvanza tul is-snin, iżda irridu nammettu li l-investiment infrastrutturali qatt ma żamm mal-pass ta’ dan il-progress. Proġetti relatati mat-toroq, servizzi tal-elettriku, tal-ilma u dawk sanitarji dejjem tħallew jaqgħu lura meta kkumparat mal-investimenti oħra li gawda minnhom pajjiżna.

 

Il-fatt li dawn tħallew għal riħhom għal diversi snin ma jfissirx li nistgħu naqbu u nibdlu kollox ta’ taħt fuq mingħajr ma nħarsu lejn il-konsegwenzi tad-deċiżjonijiet li hemm bżonn jittieħdu. Mandanakollu, lanqas m’għandna inħallu dan it-tip ta’ raġunar iwaqqafna milli nagħmlu l-investimenti importanti li hemm bżonn. Pajjiżna jixraqlu infrastruttura denja u moderna, kemm bħala attrazzjoni għall-investituri kif ukoll għalina li nagħmlu użu minnha ta’ kuljum.

 

Ilkoll ingergru bit-traffiku, ilkoll ingergru bil-kwalità tal-ilma fil-vit, ilkoll ingergru fuq bankini imkissra…u sewwa nagħmlu – diment li din il-kritika tkun ġustifikata! Fl-istess waqt, xejn ma jsir permezz ta’ daqqa ta’ bakketta maġika. Huwa propju hawn fejn nibqa’ mistgħageb b’ċertu argumenti li jitqajjmu, fejn inħoss li ħafna drabi dawn jintqalu għall-konvenjenza. Hemm esponenti li verament huma ġenwini f’dak li jemmnu u jgħidu, iżda hemm oħrajn li jippreferu jesaġeraw is-sitwazzjoni sabiex jidhru bħala paladini. Ma nistax nifhem kif qed nopponu ċertu nvestiment infrastrutturali meta huwa ċarissimu li dan huwa neċessarju li għandu jseħh għall-ġid ta’ pajjiżna kemm fil-preżent kif ukoll għall-futur.

 

Naqbel li għandu jkun hemm konsultazzjoni u kritika kostruttiva mmirata sabiex proġetti infrastrutturali jinkorporaw skop iktar wiesa’ sabiex l-iżvilupp ikun sostenibbli għall-ġenerazzjonijiet futuri. Iżda ejja ma nkunux drammatiċi iżżejjed fl-argumenti li inqajmu. Flimkien irridu niżguraw li l-infrastruttura li ilha ġejja minn żmien l-Ingliżi nimmodernizzawha sabiex pajjiżna jkun kapaċi jilqà l-isfidi li għandu quddiemu.

 

Naqbel li l-investiment m’għandux isir għad-detriment ta’ xi ħaga oħra, bħall-ambjent jew spazji miftuħa. Pero rridu nżommu kollox fil-kuntest ta’ pajjiżna. Jekk qed jitneħhew siġar mit-toroq sabiex dawn is-servizzi jkunu aktar effiċjenti u siguri, ma jfissirx li qed neqirdu l-ambjent. Diment li proġetti infrastrutturali jġorru magħhom responsabbiltà ta’ kumpens ambjentali fil-pajjiż, ma nara xejn ħażin b’dan il-bilanċ. Apparti minn hekk, l-ambjent m’huwiex biss is-siġar tat-triq. Riċentament rajna l-investiment importanti mill-Water Serviċes Corporation imlaqqam ‘New Water’ – ilma ttrattat li jista’ jintuża għal skopijiet agrikoli biex, fost affarijiet oħra jonqos l-impatt fuq il-water-table.

 

Id-diskussjoni ambjentali għandha tkun ferm aktar wiesa’ minn sempliċi argument dwar siġra f’nofs ta’ triq. Inħoss li hemm bżonn għarfien ikbar dwar il-konservazzjoni u riċiklar tal-ilma, waste-management, konservazzjoni tal-ambjent, żoni rikreazzjonali kif ukoll il-bżonn ta’ spazji miftuħa fiċ-ċentri tal-lokalitajiet tagħna. Irridu nħarsu lejn il-master plans tal-lokalitajiet u reġjuni sabiex niżguraw sostenibbiltà fil-kwalità tal-ħajja, kif ukoll nħarsu l-irħula viċin żoni industrijali sabiex ir-residenti jkollhom għixien diċenti. Irridu nitgħallmu nivvalorizzaw iktar dak li għandna u nibdew nieħdu deċiżjonijiet li jħarsu fit-tul, aktar milli quick-fixes li ma joffrux sostenibbiltà.

Bejn l-Amerika ta’ Trump u l-Ewropa

Kien mument li l-Ġermaniżi jsejħulu Katastrophe.

M’hemmx bżonn ta’ traduzzjoni.

Dik li suppost kienet laqgħa sempliċi bejn pajjiżi alleati, malajr żvolġiet f’diżastru politiku hekk kif il-President tal-Istati Uniti Donald Trump, beda s-summit annwali tan-NATO billi jinsulta lill-Kanċieller Ġermaniża Angela Merkel, quddiem il-pajjiżi kollha Ewropej u l-kameras tat-televiżjoni.

Aqra aktar

Lejn Politika Kulturali Nazzjonali

F’dawn l-aħħar ġimgħat, id-Direttorat tal-Kultura beda proċess interessanti li għandu jwassalna biex ikollna Politika Kulturali Nazzjonali għas-snin 2020–2025.  Mhux l-ewwel darba li pajjiżna ħass il-ħtieġa li jaddotta din it-tip ta’ politika, fl-2011 kellna l-ewwel waħda.  F’seba’ snin ix-xena kulturali f’Malta u Għawdex inbidlet għal kollox.

Fl-2011, il-Gvern kien jinvesti mas-€26 miljun fis-sena f’dan is-settur.  Din is-sena, il-Gvern qed jinvesti €70 miljun. Il-programm elettotrali tal-Gvern jimpenjah li jinvesti aktar.

Qegħdin fis-sena li niċċelebraw il-Kapitali Ewropea tal-Kultura.  Rajna diversi attivitajiet kulturali kbar u għad baqa’ iktar x’naraw. Għandna Kunsill Malti għall-Arti dinamiku, li  jiftaħ opportunitajiet kbar għall-artisti Maltin.  Twaqqfet Festivals Malta li kompliet tgħolli l-livell tal-festivals.  Għandna Pjazza Teatru Rjal li ta l-ħajja lit-teatru miftuħ.  L-Orkestra Filarmonika ta’ Malta laħqet livelli bla preċedent, u saret tpaxxi lin-nies fl-aqwa swali Ewropej.  Ingħata bidu għal Żfin Malta u Teatru Malta.  Il-kullana ta’ suċċessi ma tispiċċa qatt.  Mhux qed ngħodd il-biżibilju ta’ attivitajiet kulturali li organizzati fil-komnunitajiet, ħafna drabi anke bis-sehem tal-Kunsilli Lokali.

Meta wieħed jara dan kollu, bilfors irridu nħarsu lejn politika kulturali ġdida.  Mhux aħna biss qed naraw dan ir-rinaxximent ġdid.  L-Ewropa kollha trid tpoġġi l-kultura fuq nett tal-aġenda politika.  Wara kollox, l-2018 hi s-sena tal-Wirt Kulturali Ewropew.  Sebgħa minn kull għaxar ċittadini Ewropej iħossuhom kburin bil-wirt kulturali.  L-Ewropa għandha ‘trade surplus’ ta’ €8.7 biljun f’prodotti kulturali. Fl-Unjoni Ewropea għandha 8.7 miljun persuna li jaħdmu fil-qasam kreattiv.

Kollox ward u zahar?  L-għaxar diskussjonijiet pubbliċi li kellna f’Mejju u Ġunju messu ħafna temi li jistgħu joffrulna sfidi nteressanti u opportunitajiet ġodda.

Ittrattajna diversi temi, fosthom il-wirt kulturali, l-innovazzjoni kulturali li tressaqna lejn ekonomija kreattiva, l-effett tal-globlizzazzjoni, id-diversità kulturali, l-istat professjonali tal-ħaddiema f’dan is-settur, il-kapital kulturali u l-edukazzjoni, kif ukoll il-prattika artistika miż-żgħażagħ li twassal għall-ċittadinanza attiva, ħsieb kritiku u empowerment.

Affaxxinajt ruħi bis-sehem attiv tal-attendenzi numerużi.  Ftit ferm kienu d-diżappunti li ħassejt minn dawn il-laqgħat.

 

Xtaqt nara aktar parteċipazzjoni mill-industrija privata, li naraha għadha mhux parteċipi biżżejjed, ħlief il-kumpaniji kbar li jħossu din ir-responsabilità soċjali.  Ikkonfermajt kemm minn xi daqqiet għandna frammentazzjoni fost l-għaqdiet volontarji.

 

Ftit ferm kienu l-affarijiet li dejquni ħdejn il-posittività enormi li kienu karatteriżżata il-laqgħat kollha.

 

Ġid li qed jasal għand kulħadd

Ħafna mill-aħbarijiet li nisimgħu, jintesew mil-lum għal għada.  Imma dan ma jgħoddx għal kulħadd.  Għax ikun hawn min li ċerti aħbarijiet jagħmlulu differenza kbira f’ħajtu. Eżempji nista’ nagħti bil-bosta, imma se nillimita ruħi għal dak li rajna jew smajna f’dawn l-aħħar ġimgħat.

 

L-ewwel eżempju:  Investiment ta’ tmien miljun ewro f’laboratorji ġodda fl-iskejjel sekondarji kollha ta’ Malta u Għawdex. Mhix ċajta.  Meta l-istudenti ta’ dawn l-iskejjel jerġgħu lura fil-ftuħ tas-sena skolastika li jmiss, se jsibu laboratorju ġdid. Permezz ta’ dawn il-laboratorji, l-istudenti se jkunu jistgħu iħejju ruħhom aħjar għall-ġejjieni tagħhom għax se jingħataw l-opportunità li jmissu b’idejhom dak li se tkun qied tistenna mingħandhom l-industrija. Se jħejju l-istudenti biex ikunu jistgħu jagħmlu l-aħjar għażla meta jiġu biex jidħlu fid-dinja tax-xogħol.

 

It-tieni eżempju: Impjant ġdid tan-New Water f’Ras il-Ħobż, Għawdex.  Dan huwa t-tieni impjant wara li kien sar wieħed simili fil-Mellieħa li minnu qegħdin igawdu l-bdiewa tal-inħawi.  U mill-impjant ta’ Għawdex, se jgawdu l-bdiewa Għawdxin kollha għax l-ilma jintuża għat-tisqija tal-frott u l-ħaxix li issa jistgħu jitkabbru s-sena kollha

 

It-tielet eżempju:  Eżempju li wkoll  jolqot lill-Għawdxin. Ftuħ ta’ berġa ġdida fix-Xewkija.  Uffiċċju ġdid tal-Pharmacy of Your Choice.  Miexi x-xogħol fuq ċentru tas-saħħa ġdid fir-Rabat. Ma nahsibx li għandi għalfejn nispjega kif se jgawdu l-Għawdxin kollha minn dawn il-proġetti.

 

Ir-raba’ eċempju: Ftehim bejn il-Gvern u għaqdiet volontarji tal-Knisja, għaqdiet li joffru għajnuna lil numru ta’ nies vulnerabbli. Dawn l-għaqdiet ingħataw eluf ta’ ewro biex ikunu jistgħu jkomplu bil-ħidma siewja li qegħdin iwettqu.

 

Nista’ nibqa’ nġib eżempju wara ieħor.

Imbagħad jiġi Adrian Delia u jistaqsi min qed igawdi mill-ġid li qed jinħoloq fil-pajjiż! Dawn kollha huma eżempji li juru li l-ġid qiegħed jitqassam fost kulħadd.

Strabiżmu

Strabiżmu hija dik is-sitwazzjoni tal-għajnejn li flok iħarsu paralleli għal xulxin,  ikunu daru u jħarsu u jiffukaw fuq punt wieħed.  U hekk qed jigri lill-ġurnalisti u taparsi politikanti li għandna mas-saqajn.   Għax sirna qisna team tal-futbol.  Biex nilgħabu l-logħba tal-politika f’Malta,  iridu jġibu dejjem il-players minn barra,  ħalli jilgħabu l-logħba tagħhom.

Aqra aktar

Ma nistax noħroġ tqil…

Meta jibdew il-kruċjati warrab wiċċek.  L-aħħar li smajt kienet kawża kostituzzjonali li l-Avukat Tonio Azzopardi għamel f’ismu.  Jien qrajt ir-rapport tat-Times online, u jingħad li qed jilmenta fuq l-emendi tal-liġi dwar l-IVF u li tmur kontra l-Kostituzzjoni u l-Konvenzjoni Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem.

 

Jien bl-IVF u mingħajr l-IVF la ħrigt u l-anqas nista’ noħroġ tqil.   Ma nafx jekk l-Avukat Tonio Azzopardi hux qed jitħajjar joħrog tqil, imma ma jridx bl-IVF jekk ma jirnexxilux.

 

L-anqas ma jien embrijun.  U naħseb li l-Avukat Tonio Azzopardi mhux embrijun.

 

Għaliex qed ngħid dawn iċ-ċuċati ?  Għax biex tagħmel kawża fuq drittijiet tal-bniedem kemm taħt il-Kostituzzjoni u kemm taħt il-Konvenzjoni Ewropea għad-drittijiet tal-bniedem,  irid ikollok interess personali,  jiġifieri tintlaqat int personalment.

 

L-artiklu 116 tal-Kostituzzjoni jgħid hekk :  “116. Dritt ta’ azzjoni għal dikjarazzjoni li xi liġi tkun invalida għal xi raġunijiet ħlief inkonsistenza mad-disposizzjonijiet tal-artikoli 33 sa 45 ta’ din il-Kostituzzjoni tkun tappartjeni lill-persuni kollha mingħajr distinzjoni u persuna li ġġib azzjoni bħal dik ma tkunx meħtieġa turi xi interess persunali b’appoġġ għall-azzjoni tagħha.”

 

Dan ifisser li jekk inti ssemmi li l-liġi hija għal xi raġuni invalida,  tista’ tibqa’ miexi u tagħmilha ta’ paladin.  Imma mhux fejn jidhħu kwistjonijiet li jaqgħu taħt l-artikli 33 sa 45,  jiġifieri jekk tkun kwistjoni ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem !

 

Issa jekk wieħed jara taħt il-Konvenzjoni Ewropea jsib l-istess.  Il-Kapitlu 319 tal-Liġijiet fl-artiklu 4 jgħid : “4. (1) Kull persuna li tallega li xi wieħed mid-Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali jkun ġie, ikun qed jiġi jew ikun x’aktarx ser jiġi miksur dwarha, jew kull persuna oħra li l-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili f’Malta tista’ taħtar ad istanza ta’ xi persuna li hekk tallega, tista’, bla ħsara għal kull azzjoni oħra dwar l-istess ħaġa li tkun tista’ ssir legalment, titlob lill-Prim’Awla tal-Qorti Ċivili għal rimedju.”

 

L-enfasi hija fuq il-kelma “dwaru”.   Kieku jkun hemm persuna li sofriet vjolazzjoni tad-drittijiet fundamentali u tmut, allura uliedha jew l-armla jistgħu jmexxu bil-kawża.  Kien hemm kawża kontra Malta hekk. Imma mhux kull min ifettillu jqum u jwaddab kawża tad-drittijiet tal-bniedem.

 

Sentenza tal-Qorti Ewropea ta’ 3 snin ilu qalet:

 

“164. The Court has consistently held in its case-law that the Convention does not provide for the institution of an action popularis and that its task is not normally to review the relevant law and practice in abstracto, but to determine whether the manner in which they were applied to, or affected, the applicant gave rise to a violation of the Convention”   4/12/15 Zakharov v Russia.

 

Dejjem irid ikun hemm prova li jistghu jolqtuh personalment bil-ksur tad-dritt.

 

Għalhekk se nkun attent ħafna ħalli nara l-Avukat Tonio Azzopardi jkunx qed jipprova joħrog tqil.

Send this to a friend